واریس، روشهای پیشگیری و درمان

 

واریس بیماری است که در طی آن دیواره ی وریدها(سیاهرگ ها) دچار تورم و برآمدگی پیاز مانند می‌شوند. این مشکل به طور عمده در دیواره ی وریدهای قسمت تحتانی ساق پا دیده می‌شود. هر ورید یا سیاهرگ دارای دریچه‌های کنترل کننده جریان خون است. واریس هنگامی ‌رخ می‌دهد که این دریچه‌ها دچار نارسایی شده باشند و به فعالیت طبیعی خود ادامه ندهند.

یکی از علل به وجود آورنده این حالت، فشارهای درون لوله گوارشی مثلا به دلیل ابتلا به یبوست است. بعضی از سیاهرگ‌های واریسی به طور عمیقی درون ساق پا قرار داشته و قابل مشاهده نیستند.

واریس می‌تواند منجر به کاهش تامین مواد مغذی برای پوست و ماهیچه شود و در نتیجه قانقاریا و زخم ایجاد کند.

علامت اصلی این بیماری درد و تورم خفیف در قوزک پا و بد منظره شدن ناحیه مبتلا به واریس است. برخی مواقع نیز هیچ علامتی مشاهده نمی‌شود.

تشخیص واریس:

عروق واریسی سطحی، به شکل متسع و پیچدار و به رنگ آبی تیره هستند. ممکن است هیچ دردی نداشته باشد یا درد خفیفی در اندام‌های پایینی خود حس کنید. گاهی سیاهرگ‌های عمقی واقع در اندام‌های پایینی درگیر می‌شوند و تورم قابل توجه و حتی زخم‌های پوستی را به وجود میآورند. این حالت تحت عنوان نارسایی سیاهرگی شناخته می‌شود.

پزشک ، پاهای شما را در حالی که ایستاده اید. معاینه میکند و به دنبال تورم که نشانه دیگری از اختلال عملکرد دریچه های سیاهرگی است می‌گردد.

زخمها توسط سیاهرگ‌های واریسی یا اختلال عمل دریچه های سیاهرگی که معمولا نزدیک مچ پا قرار گرفته اند ، ایجاد می‌شوند.
علت آن خیس خوردن طولانی مدت بافت مچ پا است، زیرا خروج جریان خون سیاهرگی کاهش می‌یابد. ایجاد رنگ دانه های قهوه ای، معمولا پیش درآمد ایجاد یک زخم هستند. سیاهرگ‌های واریسی تهدید کننده حیات نیستند، اما با گذشت زمان تمایل به افزایش دارند.
اگر شما نگران ظاهر سیاهرگ‌ها هستید یا شما را آزار میدهند، با پزشک خود صحبت کنید. در موارد شدید، ممکن است پوست مجاور سیاهرگ واریسی، دچار خارش یا زخم یا تغییر رنگ شود. در صورت بروز زخم‌های پوستی نیز به پزشک مراجعه کنید. زخم‌ها نیاز به مراقبت طبی دارند.احتمال ابتلا به این اختلال در زنان، دو برابر مردان است.

روش‌های درمانی واریس

برطرف کردن یبوست گام نخست در بهبود این بیماری است. یبوست فشار وارده بر سیاهرگ‌های ساق پا را افزایش می‌دهد و منجر به تشکیل واریس می‌شود. رژیم غذایی غنی از فیبر، سبب کاهش یبوست و پیش‌گیری از بروز واریس می‌شود.

پوشیدن جوراب‌های محکم مخصوص واریس و نشستن در حالتی است که پاها در سطحی بالاتر از قلب قرار داشته باشند (به طور مثال قرار دادن پاها بر روی یک صندلی در حالت نشستن و یا دراز کشیدن بر روی زمین). در اغلب موارد برای برطرف کردن مشکل واریس، عمل جراحی مورد نیاز است.

تغذیه در بیماران مبتلا به واریس:

ـ برای حجیم کردن مدفوع و پیش‌گیری از یبوست، مصرف غلات سبوس دار، نان سبوس‌دار، ماکارونی و برنج توصیه می‌شود. غلات غنی از فیبر نامحلول، مدفوع را حجیم کرده و آب را در خود نگه می‌دارند، در نتیجه مدفوع حاصل، نرم‌تر و بزرگ‌تر بوده و آسان‌تر از دستگاه گوارش عبور می‌کند. بدین ترتیب فشار کمتری به وریدهای پا وارد می‌شود. این نکته حائز اهمیت است که افزایش دریافت فیبر در رژیم غذایی باید همراه با افزایش دریافت آب، حداقل به میزان ۶ لیوان در روز باشد.

ـ سبزیجات دارای برگ سبز و انواع کلم به وسیله تامین فیبر نامحلول به ویژه در طول دوران بارداری اهمیت دارد. چرا که در این زمان، سطوح بالای هورمون پروژسترون، سبب آهسته کردن انقباضات روده بزرگ می‌شود و احتمال بروز یبوست را افزایش می‌دهد.

ـ مرکبات به ویژه پرتقال و گریپ فروت همچنین شاتوت، توت فرنگی، فلفل دلمه ای و انواع سبزیجات دارای برگ سبز تامین کننده ویتامین C هستند. این ویتامین برای حفظ استحکام کلاژن ضروری است. کلاژن ماده‌ای است که به حفاظت از دیواره رگ‌ها کمک می کند. فقدان ویتامین C در رژیم غذایی منجر به پارگی وریدهای کوچک و بدتر شدن واریس وریدها می‌شود.

از نظر تغذیه ای مهم ترین کارها برای بهبود واریس، برطرف کردن یبوست و کاهش وزن اضافی در افراد چاق است.

ـ مصرف عصاره شاتوت در افراد دچار واریس سبب کاهش نشت دیواره نازک رگ‌های خونی می‌شود. این عصاره دارای آنتی اکسیدان‌هایی به نام آنتوسیانین است. آنتوسیانین‌ به بهبود بافت پیوندی آسیب دیده کمک می‌کند. مصرف میوه شاتوت نیز اثر مشابهی در رفع این مشکل دارد.

 – مغزها، دانه ها و ماهی های روغنی حاوی اسید های چرب ضروری هستند که مصرف مقداری از این غذاها به طور روزانه برای کمک به استحکام دیواره وریدها ضروری است.

از چه غذاهایی باید پرهیز کرد؟

ـ کره، مارگارین، روغن‌ها، کیک، شیرینی، شکلات، پای و بیسکویت سرشار از چربی بوده و تامین کننده مقدار زیادی انرژی هستند که احتمال افزایش وزن و واریس وریدی را افزایش می‌دهند.

ـ هر غذایی که به طور تجربی سبب بروز یبوست می‌شود، باید به میزان کمتر یا به طور ترکیبی همراه با غذاهای ملین مصرف شود.مهم ترین مواد غذایی ملین شامل آلو ، انجیر و زرشک است.

چندنکته:
ـ کاهش وزن اضافی برای افرادی که اضافه وزن دارند، ضروری است. افزایش فشار وارده به رگ‌ها در نتیجه حمل چربی اضافی بدن، با افزایش خطر واریس مرتبط است.

ـ ورزش منظم به سوزاندن انرژی اضافی و همچنین درمان واریس کمک می‌کند.

واریس پا و درمان آن
روش‌های درمانی قادرند پیشرفت و احساس ناراحتی ناشی از سیاهرگ‌های واریسی را کاهش دهند. در بعضی موارد برای اصلاح سیاهرگ‌های واریسی شدید عمل جراحی ضرورت می‌یابد.

 برخی از درمانهای شایع ( به منظور آشنائی شما )، عبارتند از:
* اسکلروتراپی :

ماده محلولی که سیاهرگ‌ها را زخمی می‌کند به داخل سیاهرگ‌های واریسی کوچک یا متوسط تزریق می‌شود. فرآیند تشکیل بافت در محل زخم، سیاهرگ‌های گشاد را می بندد و خون آنها به سیاهرگ‌های سالم جریان می یابد.

* برداشت سرپایی سیاهرگ‌ها :

 در این روش سیاهرگ‌های واریسی کوچک با ایجاد تعدادی سوراخ کوچک در پوست برداشته می‌شوند. معمولا بیحسی موضعی کفایت می‌کند و اثر باقیمانده از جراحی ناچیز است.

* جراحی اندوسکوپی سیاهرگ:

یک لوله انعطاف پذیر ( آندوسکوپ ) که دوربین ظریفی دارد وارد اندام پایینی بدن می‌شود تا به جراح در مشاهده و بستن سیاهرگ‌ها کمک کند. این روش تنها به برش‌های کوچک نیاز دارد. در صورت ابتلا به سیاهرگ‌های واریسی شدید و همراه با زخم‌های واریسی ، احتمالا از این شیوه سود خواهید برد.

*درمان واریس به کمک لیزر:

به وسیله لیزر نه تنها می توان رگهای واریس دردناک را تا حد زیادی بهبود بخشید ، بلکه می توان این رگهای باریک و ضعیف را دوباره به حالت اولیه بازگرداند. میلیون ها نفر از مبتلایان به واریس از گره های قرمز و دردناک در ناحیه پاها رنج می برند، این افراد امروزه می توانند امیدوار باشند که از طریق لیزردرمانی رگهای واریسی و حتی رگهای مستعد ابتلا به واریس ، درمان خواهند شد.

راه های پیشگیری از واریس چیست ؟

یکی از روش های متداول جهت پیشگیری از ایجاد واریس و گاهاً جهت بهبود و درمان موارد اولیه و خفیف بیماری استفاده از جوراب های واریس می باشد.

باید توجه داشت که جورابهای واریس انواع بسیار زیادی داشته که ضروری است نوع استاندارد ، با فشار مناسب ، سایز و طول مناسب هر فرد استفاده گردد.لذا فقط با نظر جراح عروق ویا پزشک آگاه به این مطلب جوراب تهیه شود.

بالا نگه داشتن پاها:

همه افراد (به خصوص خانم ها) بهتر است روزی چند بار پاهای خود را بالاتر از سطح قلب نگه دارند تا تا خون وریدهای ساق پا تخلیه شده و قطر وریدها به حالت نرمال برگردد.

تغییر وضعیت پا:

افرادی که شغلشان به صورتی است که مجبورند ساعت های متمادی سرپا باشند باشند ویا پشت میز بنشینند ، بهتر است روزی چند بار، برای مدتی کوتاه به قدم زدن بپردازند و مچ پای خود را حرکت دهند. علاوه بر آن، از نشستن های طولانی هم باید پرهیز شود. در پروازهای طولانی نیز باید هر از چندی قدم زد یا پاها را کمی بالا آورد.

خودداری از پوشیدن لباس های تنگ:

لباس های تنگ، به خصوص در ناحیه کمر و رانها باعث افزایش فشار در سیستم وریدهای پا میگردد و بازگشت وریدی را مختل میکند.

جلوگیری از یبوست:

یبوست یکی از مواردی است که می تواند سبب ایجاد یا تشدید واریس شود. لذا پس با مصرف میوه و سبزیجات و غذاهای حاوی فیبر باید از بروز آن جلوگیری کرد.

پرهیز از اضافه وزن:

شدت واریس با افزایش وزن رابطه مستقیم دارد ، لذا افرادی که اضافه وزن دارند با رسیدن به وزن مطلوب می توانند تا حدی از بروز واریس جلوگیری کنند .

ورزش منظم و سبک :

پرداختن به ورزش های سبک و نرمشی مانند پیاده روی و شنا از توصیه های موکد است. ولی از ورزشهای سنگین و قدرتی باید خودداری شود .

زیاد نماندن در حمام و سونا:

حضور طولانی مدت در حمام یا سونا نیز می تواند سبب افزایش تورم وریدها شود. سونای بخار و خشک هر دو برای واریس مناسب نیست .

پوشیدن جوراب های پیشگیرانه :

در افرادی که مستعد واریس میباشند مانند افرادی که سابقه واریس در خانواده داشته و لازم است روزها برای طولانی مدت کار در حال ایستاده یا نشسته داشته باشند ، این جورابها توصیه میشود . این جوراب ها با فشار روی وریدهای ساق پا از بروز واریس جلوگیری می کنند. البته مهم است که این جوراب ها اندازه و سایز مناسب و استاندارد داشته باشند.

علل بروز بیماری واریس‌

«ارث» یکی از مهمترین عواملی است که در پیشرفت این بیماری نقش دارد، از طرفی ثابت نشستن و یا ثابت ایستادن، اضافه وزن، پوشیدن لباس‌های خیلی تنگ و استفاده از قرص‌های هورمونی (استروژن  پروژسترون)‌ در ایجاد این بیماری موثرند.

افرادی که در معرض ابتلا به این بیماری هستند باید به پزشک مراجعه کنند تا برایشان جوراب استاندارد و مخصوص تجویز شود.

با اندازه‌گیری کلاس فشار جوراب، فشار لازم برای بازگشت خون ایجاد می‌شود که نقش بسیار موثری در تنظیم و جلوگیری از پیشرفت بیماری دارد.

اگر واریس‌ کنترل نشود

در صورت عدم کنترل بیماری، واریس در وریدها افزایش قابل توجهی خواهد داشت که در نهایت عضلات پا شروع به درد و احساس سنگینی خواهد داشت. به گفته این فوق‌تخصص عروق، در صورت پیشرفت بیماری، فرد شب‌ها با سنگینی عضلات، کوفتگی و درد مواجه می‌شود که ناچار است برای التیام درد، پاهایش را بالاتر از سطح قلب خود قرار دهد.

با پیشرفت واریس، بیماری خود را به شکل تغییر رنگ (لکه‌های قهوه‌ای)‌ و چرمی شکل شدن پوست نشان می‌دهد که در نهایت به ایجاد زخم‌های واریسی منجر می‌شود که خود به خود در قسمت‌های تحتانی ساق پا به وجود می‌آید و به راحتی قابل علاج نیستند.

گفتنی است اگر تورم بیش از حد یا وقتی پوست روی وریدهای واریسی پوسته‌پوسته شده، زخمی تغییر رنگ داد یا مستعد خونریزی شد، احتمال ابتلا به درماتیت (التهاب پوست)‌ ناشی از توقف خون در رگ وجود دارد. یا اگر وریدهای واریسی قرمز رنگ هستند باید به پزشک مراجعه شود زیرا احتمال دارد فرد به فلبیت (التهاب رگ)‌ مبتلا شده باشد، بنابراین بهتر است شخص در هر مرحله‌ای از بیماری به پزشک مراجعه کند.

واریس، در هر مرحله درمان‌های مختلفی دارد. در واریس‌های خفیف، می‌توان با روش‌های تزریق موادی داخل رگ‌‌های واریسی (اسکلروتراپی)‌ باعث بهبود و جمع شدن رگ‌های واریسی شد ولی اگر بیماری در مراحل پیشرفته‌تر باشد، می‌توان به شکل درمان‌های سنتی (عمل جراحی و خارج کردن رگ‌های خراب شده)‌ و روش‌های پیشرفته استفاده از لیزر داخل وریدی، وریدهای واریسی را روی هم خواباند و جمع کرد که هر یک از این روش‌های درمانی و ترکیبی مستلزم نظر و صلاحدید پزشک متخصص است تا از این طریق از تبدیل بیماری ساده‌ای همچون واریس به یک بیماری پیشرفته و صعب‌العلاج جلوگیری شود.

ورزش یکی از عوامل مهم پیشگیری از واریس می باشد همچنین محیط‌های گرم و داغ از قبیل سونا و حمام می‌تواند در پیشرفت بیماری موثر باشد.

 

اشتراک گذاری:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *